Geschiedenis van het carnaval van Steenvoorde: van de feesten van Midden-Vasten tot het huidige carnaval
Op de zondagochtend van Midden-Vasten ging heer Fromulus te paard de Reuze van Steinfort in zijn lokaal begroeten.
Van de Halfvastenfeesten tot de eerste grote optocht
In de 19e eeuw gingen de Halfvastenfeesten in Steenvoorde gepaard met optochten, praalwagens en volkse taferelen die een belangrijke plaats innamen in het lokale leven.
In 1851 trokken elf groepen en praalwagens door de straten van de gemeente. De stoet bestond uit jagers, begeleid door verklede drijvers, schallende trompetten en een meute jachthonden, een herbergtafereel met de naam « ’t Pannekoek Huis » en een groep Arabieren te paard.
Het jaar daarop trokken twaalf groepen door de straten, waarvan vijf te paard. In 1853 verscheen La Belle Hélène voor het eerst tijdens deze feesten. Daarmee begon een geschiedenis die blijvend verankerd zou raken in het lokale geheugen.
In 1864 vervoerde een praalwagen de « vooraanstaande kunstenaars van Steenvoorde », die een pantomime opvoerden met de titel Jocrisse Dienst.
Vijf jaar later, in 1869, nam de Société Philharmonique deel aan de optocht, gekleed in Griekse kostuums. In het programma van dat jaar worden Louis Verbèke als voorzitter en Édouard Serlooten als ondervoorzitter vermeld. Ook een praalwagen die het huwelijk van een Chinese mandarijn uitbeeldde, maakte deel uit van de stoet.
In 1882 kregen de festiviteiten een technische primeur: het huis Dubar uit Rijsel installeerde elektrische verlichting op de Grote Markt voor de feestdag.
In 1893 onderscheidde de optocht zich door de verscheidenheid aan taferelen, met onder meer trommels en klaroenen, de praalwagen van Cambrinus, een groep Armeniërs en de praalwagen van de markies van Carabas. De carnavalsviering op Vastenavond werd afgesloten met de plechtige terugkeer van La Belle Hélène.
Voortbouwend op dit carnavaleske erfgoed organiseerden de Amis de Fromulus hun eerste grote optocht ter gelegenheid van Halfvasten. Op 22 maart 1914 maakte de Reuze van Steinfort tijdens dit evenement zijn eerste officiële ronde. Deze datum vormt een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van het lokale carnaval en in de ontwikkeling van een traditie die vandaag nog altijd bijdraagt aan de bekendheid van het Carnaval van Steenvoorde.
22 maart 1914: de eerste Grote Carnavalsoptocht
Samenstelling van de optocht: 1. Gilles van den Borsch (1395) komt zijn jachtgebieden in Steenvoort in bezit nemen – 2. Trompetten – 3. Het oorlogvoerende Frankrijk (patriottische praalwagen) – 4. Narcisse, de beroemde tamboer-majoor, en zijn leerling-trommelaar – 5. De Vrolijke Brandweerlieden, groep – 6. Prinsen op uitstap – 7. De Valenciennes in Vlaanderen (praalwagen); de kantwerksters en hun ambacht; hun koningin en haar hofdames – 8. Vlaamse bruiloft – 9. Herauten van Fromulus – 10. Ambachtsgilden uit die tijd – 11. Fromulus, heer van Steenvoorde (1125), Le Glay, zijn vaandeldrager, zijn wapenschild, zijn vazallen, zijn tiraine, zijn nar, enz. – 12. Het hof van Fromulus – 13. Bloemenverkoopsters en bloemisten – 14. Assepoester – 15. Escort van de Reuze – 16. de Reuze van Steinfort, in ceremoniële kledij - 17. De harmonie van de Reuze - 18. Groep excentriekelingen - 19. Snoepwagen, uitdeling van anijskoekjes en picknicks door de Reuze aan zijn goede volk van Steenvoorde - 20. De beroemde Guéritout tijdens zijn gratis behandelingen.
Programma van de carnavalsoptocht van 1914.
Enkele jaren later werd de grote carnavalsoptocht verplaatst naar de laatste zondag van april om te kunnen profiteren van gunstigere weersomstandigheden.
De Reuze van Steinfort, figuur in de optocht van 1914 tot 1940
(*1) „Het feest vond plaats op de zondag halverwege de vastentijd. Men herinnert zich met plezier de ‘Pannekoucke hus’, de pannenkoekenwagen, de wagen van de koningin, een tiental dames in klederdracht, met de hoed met pijpjes, de sjaal met grote bloemen en de lange rok, terwijl ze tussen hun knieën het kantwerk vasthielden. Het was de tijd waarin dit prachtige kantwerk, het zogenaamde ‘Valenciennes-kant’, werd vervaardigd, dat de handelaars per aane kochten en dat men tegenwoordig nog nauwelijks vindt, behalve dan in de kantklosschool van Bailleul...
Slecht weer en kou zijn altijd nadelig voor een straatfeest en men besloot dit evenement uit te stellen tot de laatste zondag van april.
Gezien het succes in Steenvoorde organiseerden Ieper, Poperinge, Hazebrouck enz. soortgelijke feesten. Er ontstonden daar prachtige groepen die, op uitnodiging van ons Comité, door onze straten paradeerden, toegejuicht door honderden mensen...
Sinds enkele jaren kunnen de „Vrienden van Fromulus“, dankzij de vrijgevigheid van onze gemeenteraadsleden en de inwoners, een beroep doen op Franse, Belgische en Nederlandse verenigingen die elkaar overtreffen in enthousiasme en vrolijkheid, tot grote vreugde van de bevolking en ten voordele van de lokale handel.”
(*1) Uittreksel uit het officiële gemeenteblad van 1964
Het Zomercarnaval, een volksfeest in Steenvoorde
In 1959 kreeg het evenement officieel de naam „Zomercarnaval”, wat een nieuwe fase in zijn geschiedenis inluidde. In 1970 benadrukte het officiële gemeenteblad het succes van het door de „Vrienden van Fromulus” georganiseerde Zomercarnaval, wat getuigt van het groeiende belang van dit feest in het leven van Steenvoorde.
Muziek uit Steenvoorde in de jaren 1930
Jean le Bûcheron de 2e – Foto uit het gemeentelijk tijdschrift van 1964.
" Het zomercarnaval van 1969 was van hoge kwaliteit: het was kleurrijk, gevarieerd, vrolijk en bood het volledige scala aan groepen dat men mag verwachten in een optocht die die naam waardig is; maar de grootste kwaliteit was ongetwijfeld dat het typisch Steenvoordiaans was. Van alle optochten in het voormalige arrondissement Hazebrouck was die van Steenvoorde ongetwijfeld degene met het grootste aantal lokale groepen: de beroemdste inwoner van Steenvoorde, Jean Le Bûcheron, werd zoals gewoonlijk begeleid door de Musique des Pierrots om de weg te banen. Achter hem bevonden zich grote hoofden uit Nice op schouders uit Steenvoorde. De groepen van het Maison des Jeunes werden om hun originaliteit luid toegejuicht.
Prachtig was de Troika, getrokken door een ezel uit Oudezelle, en waanzinnig vrolijk waren de meisjes, allemaal in het paars gekleed, van de Oekraïense bruiloft. De bermuda’s, die in de regio al goed bekend waren, oogstten terecht succes, net als de barokfietsen die zich tijdens de hele route van de optocht aan waanzinnige races overgaven. Maar het was ongetwijfeld de ‘Vlaamse (verkiezings)campagne’ die het meeste succes oogstte: de jonge activisten eisten ‘brood, wijn… en “shadocks”’, toonden het materiaal voor de stemming (een groot strobaal, enz.), echt carnaval!
De rest van de optocht bestond uit groepen uit de regio: de gracieuze majorettes van Grand-Fort-Philippe in blauw en wit, de Poolse groep uit Waziers met haar pittoreske muziek en de Limousiners uit Strazeele die een flatterend succes boekten. De Belgen waren in groten getale gekomen.
Wat de majorettes van Blankenberghe betreft: ‘zij’ dansten tot ze buiten adem waren, net als hun landgenoten, de Gilles van Warneton.
Kortom, een schitterende optocht die werd toegejuicht door een grote en vrolijke menigte: deze gaf een bijzondere ovatie aan de Bloemenkoningin en haar hofdames, die plaats hadden genomen in twee zeer smaakvol versierde wagens."
Jean le Bûcheron en de grote evenementen van het carnaval
In 1979 verwelkomt de grote optocht, georganiseerd ter gelegenheid van de 65e verjaardag van Jean le Bûcheron, een uitzonderlijke gast: Jean Turpin uit Nieuwpoort, destijds erkend als de grootste gedragen reus van Europa.
Vlaamse groep, de Sprinkhaanders Steenvoorde - 1979
1989: de geboorte van de Europese Ronde van de Gedragen Reuzen
In 1989, ter gelegenheid van de 75e verjaardag van Jean le Bûcheron, organiseren de Amis de Fromulus de eerste Europese Ronde van de Gedragen Reuzen. Bij wijze van uitzondering vervangt dit grote evenement het traditionele Zomercarnaval.
Het Internationale Zomercarnaval: Steenvoorde staat open voor Europa
In 1995 kreeg het evenement een nieuwe dimensie en werd het omgedoopt tot het „Internationaal Zomercarnaval”, om recht te doen aan de groeiende aanwezigheid van folkloristische groepen, fanfares en delegaties uit verschillende Europese landen.
Tijdens het Internationale Zomercarnaval van 1996 bestond de optocht uit 20 groepen: 7 uit Steenvoorde, 2 uit Renescure en Godewaersvelde, 5 uit België, 3 uit Nederland, Denemarken en Peru.
Ontdek meer
Het carnaval van Steenvoorde maakt deel uit van een lange volkstraditie die in stand wordt gehouden door verenigingen, de dragers van de reuzen en de inwoners van de gemeente. Ontdek meer over het carnaval van Steenvoorde, de reuzen van Steenvoorde, de Vrienden van Fromulus, de Vrienden van Gambrinus en het archief van het carnaval van Steenvoorde sinds 2003. Om de oorsprong van deze traditie beter te begrijpen, kunt u ookde geschiedenis van Steenvoorde ontdekken.
Website gewijd aan de reuzen van Steenvoorde, hun geschiedenis, hun verenigingen en het Zomercarnaval.
© 2023 / 2026 – Steenvoorde en zijn reuzen
Wettelijke vermeldingen: Website gehost door planethoster.fr
Ontwerp: Pascal Cnockaert
Documentatie en archieven
De informatie op deze website is gebaseerd op openbare archieven, historische publicaties, persartikelen, fotocollecties, mondelinge getuigenissen en erfgoedbronnen over de geschiedenis van Steenvoorde, zijn reuzen en zijn carnaval.
Traduction automatique Deepl